Bæjargjá
Bæjargjá er heiti á gjásprungum austan Hrafnagjár og vestan við bæinn Gjábakka. Bæjargjá er um tveggja og hálfs kílómetra löng í heild sinni og birtist fyrir innan skógi vaxna hæð sem nefnist Kambur. Þaðan liggur Bæjargjá til norðausturs og sker sig eftir aflíðandi brekkuhalla, fram hjá Gjábakka og inn að Þúfhól við Gildruholt, þar sem hún breytir um nafn og kallast Gildruholtsgjá. Svæðið milli Hrafnagjár og Bæjargjár nefnist Torfa.
Bæjargjá er mest um sig í næsta nágrenni Gjábakka. Víða er hún 5–10 metra djúp og allt að 15 metra breið. Umferð yfir gjána hefur helst legið um tvo ónefnda staði, sem kallast stígar á Þingvallamáli. Nyrðri stígurinn er við hólinn Blesa og um hann liggur gamli Gjábakkavegurinn milli Gjábakkastígs á Hrafnagjá og Gjábakka. Þar liggur einnig leið milli bæjarins og Klukkustígs á Hrafnagjá. Hinn aðalstígurinn á Bæjargjá er beint vestan Gjábakka og um hann liggja gamlar götur vestur að Hallstíg á Hrafnagjá. Þingvallavegur var lagður um báða þessa stíga 1974. Örnefnið Göngustígur er þá merkt á Bæjargjá skammt frá Lambahelli.
Bæjargjá í frumheimildum
Ásgeir Jónasson frá Hrauntúni segir svo í grein sinni Örnefni í Þingvallahrauni í Árbók Hins íslenzka fornleifafélags 1937–1939:
„Nokkurn spöl suðaustur-af Svínhólum eru Gildruholt (69). Þau eru á vesturtakmörkum Hrafnabjargaháls (70). Hallar frá þeim í allar áttir, nema austur, en eru hærri miklu Svínhólum. Þau eru á austurbarmi Gildruholtsgjár (71), sem byrjar í Gjábakkahrauni (72), skammt austur-af Hallstíg, og heitir Bæjargjá (73) þangað til vegurinn liggur yfir hana á móts við Gjábakkabæ; svo fær hún hitt heitið norður-fyrir Gildruholt. Þar hverfur hún á dálitlum kafla, og heita þar Hlíðarflár (74).“
Kristján Jóhannsson frá Skógarkoti, síðar bóndi á Gjábakka og Mjóanesi, svarar spurningalista (í kringum 1980–1984) sem starfsfólk Örnefnastofnunar samdi upp úr örnefnalýsingu Ásgeirs Jónassonar:
„35. Hvernig er Hlíðarflár? Hvaða hlíð eru þeir kenndir við? Söðulhólagjá er gjásveimur skammt fyrir innan, við Sandgíg, sem er suðvestur af Skjaldbreið. Svo liggur gjáin suðvestur um hraunið austan við Mjóufjöll. Um Prestastíg breytist nafnið á gjánni. Eftir það heitir hún Hlíðargjá fram á Hlíðarfláa, svo Gildruholtsgjá fram á móts við Klukkuhól. Þá Bæjargjá, hverfur á kafla undir, þar sem Sogsvegurinn er, en kemur svo í ljós á Mjóaneshrauni, endar í vatninu í Latvík. (Sjá örnefnaskrá Mjóaness).“
Kristján segir einnig í örnefnaskrá sinni um Gjábakkaland sem rituð var í kringum 1980–1984:
„Þar inn af er nokkuð þéttur skógur, er það svæði milli Hrafnagjár og Bæjargjár kallað Torfa (22). Þegar komið er inn að Klukkustíg (23) verður landið meira mishæðótt. Skammt fyrir innan Klukkustíg rís all stór hæð með hólum, grösug. Nyrst í henni er strýtumyndaður hóll, þar fyrir vestan grösugur lágur hóll með 2 hellum í, voru notaðir sem Fjárhellar (24) frá Gjábakka. Þar suðaustur frá er skógivaxin hæð, sem nær að Bæjargjá, og skiptir nú gjáin um nafn og verður hrikalegri. [...] Vestan við túnið, austan við Bæjargjá, er allstór hæð með 2 hólum á, sem snúa í suðvestur, og kallast Kambur (35).“
Pétur J. Jóhannsson frá Skógarkoti, síðar bóndi á Gjábakka og Mjóanesi, segir svo í Þingvallaþönkum sem hann ritaði í kringum 1984–1985, bls. 11:
„Gjá sú sem er fyrir vestan Gjábakkatúnið, og er með höfuðstefnu frá suðvestri til norðausturs, sem aðrar gjár í hrauninu og nær lítið sundurslitin alla leið inn að Sandgíg á Skjaldbreiðarhrauni, hefur ekkert heildarnafn. Syðsti hluti hennar frá Gjábakka inn að Þúfhól, sem er suðaustur af Klukkustíg, heitir Bæjargjá. Næsti kafli gjáarinnar heitir Gildruholtsgjá og nær inn á Hlíðarfláa, sem eru vestur af miðjum Hrafnabjörgum. Þar fyrir innan tekur við breið og djúp gjá með miklum halla, sem snýr að sigdældinni. Þessi gjá heitir Hlíðargjá og hallinn á gjánni Raftahlíð.“
Pétur merkti Bæjargjá inn á útprentaða loftmynd á 9. áratug síðustu aldar við núverandi staðsetningu.