Mosalág
Mosalág er lægð í Þingvallahrauni skammt ofan Þingvallavegar. Frá Mosalág, sem er um 300 metra löng, hallar landið upp á við í allar áttir nema í vestri, þar sem lægðinni er lokað af hraunbala sem nefnist Mosalágarhæð. Sunnan Mosalágar eru Sláttubrekkur og þar fyrir ofan Höfðar. Í norðri er Magnúsarklettsskógur og í austri heitir svæðið einu nafni Bruni.
Mosalág var viðkomustaður Skógarkotsbænda – og annarra – er þeir fóru í erindagjörðir inn að Gapahæðum og Raftviðarhlíð. Annar götuslóði, afar djúpur og greinilegur, klofnar frá Gapahæðagötunni í Mosalág og liggur þaðan beint til norðurs inn í Magnúsarklettsskóg.
Mosalág í frumheimildum
Ásgeir Jónasson frá Hrauntúni segir svo í grein sinni Örnefni í Þingvallahrauni í Árbók Hins íslenzka fornleifafélags 1937–1939:
„Frá Gjábakkastíg vestur að Tjörnum (16) hækkar hraunið norður-eftir, norður fyrir Þingvallahelli (17); er svo að mestu leyti flatt norður-af Sigurðarseli (18) og Hellishæð (19) og vestur-að Hábrún (20), en hallar þaðan vestur-að Mosalág (21) og Lágbrún (22). Þetta heitir einu nafni Brún (23).“
„Frá Litlu-Hellishæð hallar suðvestur að Viðarklettsskógi og vestur að Höfðum (53), sem eru skógi og grasi vaxnar hæðir og lautir, og ná þær norður að Mosalág, norður að Ketilhöfða (54). Vestan-í hallanum, niður að Mosalág, heita Sláttubrekkur (55). Mosalág er laut stór eða dalur norðan-undir Höfðum, vestan-undir Sláttubrekkum. Norðan-við hana heitir Magnúsarklettsskógur (57). Vestan-við hana er Mosalágarhæð (58), stór grjótbali, sem snýr h.u.b. í norður og suður.“
Kristján Jóhannsson frá Skógarkoti, síðar bóndi á Gjábakka og Mjóanesi, svarar þá í spurningalista (í kringum 1980–1984) sem starfsfólk Örnefnastofnunar samdi upp úr örnefnalýsingu Ásgeirs Jónassonar:
„Mosalág? Mosalág er allbreiður dalur, grámosa klæddur ofan á hrauni, að honum liggja Hríshöfðar að sunnan, Sláttubrekkur og Brunabrekkur að austan, Magnúsarklettaskógur að norðan og Mosalágarhæð að vestan.
Um Mosalág og bruna lá gata, fjárgata, frá Skógarkoti alla leið inn í Raftviðarhlíð. Meðan fært var frá var oft verið með kvíærnar inn við hlíð eða í Gaphæðum, og því hélst gatan nokkuð glögg.“
Pétur J. Jóhannsson frá Skógarkoti, síðar bóndi í Mjóanesi, merkti Mosalág inn á útprentaða loftmynd á 9. áratug síðustu aldar við núverandi staðsetningu.