Fornleifarannsóknir á Þingvöllum hafa að mestu tengst þingstaðnum forna og tilraunum til að skilgreina, staðsetja og skilja þær rústir sem þar er að finna. Mun minna hefur verið unnið að skrásetningu og rannsókn minja fyrir utan hann og annarsstaðar í þjóðgarðinum fyrr en á allra síðustu árum.
Mikið verið fjallað um Þingvelli út frá 13. aldar lýsingum í Íslendingasögum um Þingvelli og þá er rétt eins líklegt að höfundar fjalli um Þingvelli eins og þeirra þekking er á staðnum. Enn þó skal ekki horfa framhjá því að söguleg geymd er sterk og rétt eins líklegt að lýsingar íslendingasagna á Þingvöllum séu nokkuð nærri lagi.
Hér má kynna sér helstu áherslur í fornleifarannsóknum og uppgreftri í þjóðgarðinum.
Fornleifaskráningar
Þótt að rannsóknir hófust upp úr miðri 19. öld á fornminjum Þingvalla var sjaldan grafið á Þingvöllum þar til Fornleifastofnun Íslands gerði frumathugun 1998 á svæðum sem gátu hugsanlega varpað ljósi á gloppur í þekkingu okkar á þingstaðnum. Í kjölfarið fór fram uppgröftur á ýmsum svæðum í þinghelginni og voru niðurstöðurnar kynntar í nokkrum liðum.
Manngerður haugur við Brennugjá.
Könnunarskurðir við Þingvallakirkju.
Framvinda rannsókna á Þinghaldi til forna.
Margrét Hrönn Hallmundsdóttir fornleifafræðingur hefur mikið fengist við fornleifafræði Þingvalla, en hún hefur meðal annars stýrt fornleifauppgreftri umhverfis Þingvallakirkju og skráð fornleifar í þinghelginni.
Fornleifauppgröftur við Þingvallakirkju 2009.
Skráningu fornleifa í og umhverfis þinghelgi frá 2023.
Gunnar Grímsson fornleifafræðingur og landvörður hefur beitt flygildum til þess að finna og greina fornleifar í Þingvallahrauni, þar á meðal týnd eyðibýli. Niðurstöður sínar kynnti hann fyrst í BA ritgerð sinni 2020, en áframhald af rannsóknunum birtust í Árbók hins Íslenska fornleifafélags 112, bls. 27-58 (2024). Einnig má skoða greinar Gunnars í örnefnaskránni: Grímastaðir, Litla-Hrauntún og Hrafnabjörg.