Hryggir

Hryggir er hólaröð í Þingvallahrauni norðan Vatnskots. Þeir eru staðsettir skammt fyrir ofan akveginn sem liggur meðfram Þingvallavatni og rétt vestan við Skógarkotsgötu (Vatnskotsgötu). Útlit hólanna er sagt minna á hrygg og rifbein, og mun nafn þeirra vera dregið af því. Austan við þá er Þuríðarvarða.

Skammt vestan við Hryggi er annað áþekkt örnefni, Fjárhúshólshryggur

Hryggir í frumheimildum

Ásgeir Jónasson frá Hrauntúni segir svo í grein sinni Örnefni í Þingvallahrauni í Árbók Hins íslenzka fornleifafélags 1937–1939:

Stutt fyrir ofan Vatnskot heita Hryggir (110); er það hólaröð, sem snýr austur og vestur. Austan-við þá er Þuríðarvarða (111); stendur hún á smá-hól upp af Vörðuvík. Skammt austar og norðar er Fuglstapaþúfa (111a).“

Helga S. Melsteð, sem ólst upp í Vatnskoti, segir svo í örnefnaskrá Vatnskots frá 1982:

Meðfram Skógarkotsgötunni, aðeins vestan við hana, rétt ofan við aðalveginn (þjóðveginn) eru klappir, kallaðar Hryggir (49), nafn með réttu. Þetta er mjög sérkennileg hraunmyndun, líkist hrygg og rifbeinum. Sprunga er í miðjunni (hryggurinn) og svo hafa myndazt eins og gárur með grunnum dældum, en þær líkjast rifbeinum. Þetta hefur myndazt, þegar hraunið rann, en ekki af vatni; vatn situr ekki í dældunum. Fínn mosi eða skófir (mjög þunnt lag) hafa myndazt á þessum klöppum. Fyrir slíkri hraunmyndun vottar aðeins uppi á Fjárhúshól (sjá síðar). Þar er svipaður steinn, en þar er allt miklu smærra í sniðum (einnig eru líkar myndanir í Almannagjá). [Ásgeir Jónasson frá Hrauntúni] segir Hryggi vera hólaröð, sem snúi austur og vestur.

Norðaustur af Hryggjum, u.þ.b. 100 m, er Þuríðarvarða (50), hóll með sprungu, sem liggur frá suðvestri til norðausturs.“

Pétur J. Jóhannsson frá Skógarkoti, síðar bóndi á Gjábakka og Mjóanesi, merkti Hryggi inn á útprentaða loftmynd á 9. áratug síðustu aldar við núverandi staðsetningu.

Heimildir

Tengd örnefni