Skyggnir

Google Maps
Ornefni Atlas Skyggnir B01b

Skyggnir

Skyggnir er stór, mosavaxinn hraunhóll skammt fyrir austan eyðibýlið Skógarkot. Hann snýr frá austri til vesturs og er allsprunginn á austurhliðinni. Víðsýnt er yfir hraunið frá toppi hans.

Tveir djúpir götuslóðar liggja fram hjá Skyggni á báðum langhliðum. Sá nyrðri ber ekkert sérstakt nafn og liggur frá stöðli bæjarins inn í Magnúsarklettsskóg, en sá syðri nefnist Gapahæðagata og fer inn Gapahæðum. Sunnan við hólinn er barrtrjáareitur frá miðbiki 20. aldar.

Annað sambærilegt örnefni, Skyggnirar, er að finna norðaustan við Hrauntún.

Skyggnir í frumheimildum

Ásgeir Jónasson frá Hrauntúni segir svo í grein sinni Örnefni í Þingvallahrauni í Árbók Hins íslenzka fornleifafélags 1937–1939:

„Austan-við túngarðinn eru litlir klapparhólar; þeir heita Brunnklettar (143). Austur-af lambhúsum, fyrir austan túnið, er stór hóll sundurklofinn, sem heitir Skygnir (144); er þaðan gott til yfirsýnar austur í Brúnarhallann og yfir hraunið þar á milli. Hjeðan hallar hrauninu lítið eitt austur að Höfðum og Mosalágarhæð (145); er á þessu svæði skógarlítið, og þar eru Eyður (146) þær, sem áður voru nefndar.“

Kristján Jóhannsson frá Skógarkoti, síðar bóndi á Gjábakka og Mjóanesi, svarar spurningalista (í kringum 1980–1984) sem starfsfólk Örnefnastofnunar samdi upp úr örnefnalýsingu Ásgeirs Jónassonar:

„Þverhóll? Sand-Gíslahæð? Músarhólar? (eru þeir grónir?) Þverhóll er austan við túnið, aðeins norðaustar en Skyggnir, nokkuð langur mosagróinn hóll sprunginn, þar fyrir austan við götuna, sem liggur um Mosalág er Sand-Gíslahæð. Um tilefnið veit ég ekki.“

Pétur J. Jóhannsson frá Skógarkoti, síðar bóndi á Gjábakka og Mjóanesi, merkti Skyggni inn á útprentaða loftmynd á 9. áratug síðustu aldar við núverandi staðsetningu. Gapahæðagata er lituð með rauðum tússpenna fram hjá hólnum að sunnanverðu.

Heimildir

Tengd örnefni